نسخه چاپی
ارسال برای دوستان
اقتصاد فوتبال
پویان مشایخ آهنگرانى
بعد از بازگشت تیم ملى ایران از جام جهانى، تحلیل هاى مختلفى براى عدم موفقیت مورد انتظار از سوى رسانه ها ارائه شده است و بى شک اکثر صاحب نظران بر بالا رفتن کیفیت باشگاه هاى فوتبال به عنوان پیش شرط موفقیت هاى آتى فوتبال کشورمان متفق القول بوده اند.
ولى سئوال اصلى این است که چرا باشگاه هاى فوتبال در ایران داراى ثبات نیستند؟ دو تیم پرطرفدار پایتخت همواره در تنش هاى مالى هستند و همانند دیگر تیم ها چشم به کمک هاى دولتى دارند و اندک تیم هاى با پشتوانه بخش خصوصى نیز به سختى از پس هزینه ها برمى آیند. این در حالى است که باشگاه هاى فوتبال در دنیا از زمره بنگاه هاى سودده هستند. باشگاه منچستریونایتد در سال گذشته میلادى نزدیک سیصد میلیون دلار درآمد خالص داشته و مجموع درآمد بیست باشگاه اول اروپا در سال گذشته میلادى بالغ بر سه میلیارد دلار بوده است. اگر نگاهى به درآمد این باشگاه ها بیندازید متوجه خواهید شد که منبع اصلى درآمد این باشگاه ها بر دریافت حق پخش تلویزیونى و فروش اجناس با آرم باشگاه بوده است. متاسفانه به دلیل عدم رعایت حق بازرگانى نام باشگاه ها در ایران امکان کسب درآمد از این راه وجود ندارد. باشگاه هاى فوتبال با پشتوانه طرفداران بى شمار خود مى توانند منبع خوبى براى کسب درآمد تبلیغاتى باشند. شبکه هاى تلویزیونى با توجه به حضور بینندگان پرشمار بازى هاى باشگاه ها مى توانند از فروش تبلیغات قبل و بعد از بازى درآمد زیادى کسب کنند. دادن حق قانونى به باشگاه ها براى داشتن اعطاى مجوز پخش تلویزیونى بازى هاى آنها باعث شده است که از شبکه هاى تلویزیونى بابت پخش بازى هایشان پول هنگفتى طلب کنند که سهم عمده درآمدهاى آنها را تشکیل مى دهد. وجود کانال هاى تلویزیونى متعدد باعث رقابت بین آنها براى به دست آوردن حق پخش بازى ها مى شود. مسلماً تیم هاى پرطرفدار از حق پخش بالاترى نیز برخوردار مى شوند چراکه مى توانند بینندگان بیشترى را پاى تلویزیون بکشانند که باعث بالارفتن قیمت درخواستى شبکه هاى تلویزیونى از شرکت هاى تجارى براى پخش آگهى هاى آنها مى شود.
از طرف دیگر باشگاه ها با علم به اینکه بهتر بازى کردن تیمشان باعث افزایش بینندگان آن و بالنتیجه باعث بالا رفتن درآمدهایشان مى شود انگیزه خواهند داشت که براى بهتر شدن وضعیت تیمشان سرمایه گذارى لازم را انجام دهند. متاسفانه به علت انحصارى بودن شبکه تلویزیونى در ایران و به رسمیت نشناختن حق قانونى باشگاه ها براى اجازه پخش بازى ها باعث شده است که باشگاه دارى در ایران فاقد درآمد باشد و به جاى اتکا به درآمد قانونى و با ثبات حق پخش تلویزیونى چشمشان به دریافت کمک هاى نامطمئن دولتى باشد. در این شرایط با توجه به نامعلوم بودن کمک هاى اعطایى دولتى در آینده، امکان برنامه ریزى و بلندمدت نگرى در سرمایه گذارى در باشگاه ها از بین مى رود. راه برون رفت این مشکل و کمک به رشد و توسعه باشگاه دارى در ایران در به رسمیت شناختن حق آنها براى پخش تلویزیونى آنها است. امکان تاسیس شبکه هاى تلویزیونى خصوصى صرفاً ورزشى مى تواند به عنوان راهکارى درازمدت براى کمک به صنعت باشگاه دارى باشد. در کوتاه مدت نیز با توجه به حضور انحصارى صداوسیما دخالت دولت لازم است تا از راه قانونمند کردن تعلق درآمدهاى تبلیغاتى به هنگام انجام بازى ها به باشگاه ها، بخش خصوصى با پشتوانه درآمدى پایدار به ادامه حیات خود مطمئن شده و باشگاه هاى فوتبال از لحاظ کمى و کیفى توسعه یابند.
نظرات:


