مشکل دوم و بسیار مورد بحث و تحلیل، البته نحوهء خرید و نگرانی از خرید به قیمت‌های غیررقابتی و بالاتر از قیمت‌های واقعی است؟ همواره پرده‌ای از ابهام بر نحوه و قیمت خریدهای دولتی گسترده شده و کم نیستند تعداد کسانی که در مورد قیمت‌ها و فروشنده‌ها و نحوهء برگزاری مناقصه‌ها‌ اما و اگر دارند. بسیاری از بورس‌های کالایی دنیا، کالاهای اساسی ( commodities ) عرضه می‌کنند. هرچند که بورس‌های کالایی بزرگ چون بورس کالایی شیکاگو یا نایمکس در ایالات متحده مستقرند، اما تعداد بورس‌های معتبر خارج از آمریکا نیز کم نیستند.

مثلاً بورس هانوفر پیمان‌های آتی گندم را معامله می‌کند; بورس ناگویا در ژاپن غیر از کالاهای کشاورزی، مشتقات نفتی را هم معامله می‌کند; بورس فلزات لندن طیف وسیعی از فلزات را معامله می‌کند; در بورس کالایی برزیل انواع محصولات دامی، قهوه، ذرت، و سویا معامله می‌شود; جو، برنج، انواع انرژی، اتانول، بنزین، پنبه، فولاد، طلا، نقره‌ و... در گسترهء چند قاره از بورس‌های هند گرفته تا برزیل و دوبی معامله می‌شود،بنابراین، کل کالاهایی اساسی که دولت‌ها در ایران طی دو دههء اخیر خریداری کرده‌اند، قابل خرید از طریق بورس‌های کالایی است.

ویژگی بورس آن است که اجناس استاندارد عرضه می‌کند و از همه مهم‌تر این‌که نظام قیمت‌ها در آن کاملاً شفاف است. بنابراین، اگر نمی‌توانیم به خریدهای توسط دولت پایان رسم و راه را برای بخش خصوصی ایران هموار کنیم، حداقل می‌توانیم خریدهای دولتی را شفاف کنیم. راهکار دو سطر مصوبه توسط مجلس شورای اسلامی یا حتی دولت است.
"کلیهء خریدهای دولتی داخلی و خارجی مربوط به کالاهایی که از طریق بازارهای متشکل (بورس‌ها) قابل خریداری است، منحصراً از طریق آن بازارها انجام می‌شود، مگر با مجوز جداگانه در هر مورد از مجلس (دولت) برای خرید خارج از بورس"

منبع:سرمایه 2/11/85