سه شنبه ۲۷/مرداد/۱۳۹۴ در ۰۶:۱۱:۱۵

استراتژی صنعت، دستپخت سوم و گسست بزرگ

رستاک – یک سال مانده بود که دهه ۱۳۷۰ تمام شود، وزارت صنایع و معادن از ترکیب و تلفیق دو وزارتخانه صنایع و معادن و فلزات زاده شد. در آن روزها، اسحاق جهانگیری معاون اول امروز رییس‌جمهور حسن روحانی وزیر صنایع و معادن شد و برای اجرای یکی از ماموریت‌های وزارتخانه که تدوین استراتژی صنعت بود دکتر مسعود نیلی را انتخاب کرد.

مسعود نیلی که امروز مشاور ارشد رییس‌جمهور در امور اقتصادی است در ۸ سال فعالیت دولت‌های احمدی‌نژاد با جهانگیری ارتباط داشت، کتاب استراتژی توسعه صنعتی را آماده کرد و دراختیار دولت وقت قرار داد. بر ماهیت استراتژی تدوین شده از دو سوی انتقادهای شدید وارد شد. احمد توکلی به همراه ۹ استاد دیگر در نامه‌ای سرگشاده به رییس‌جمهور وقت ماهیت این استراتژی را لیبرالیستی معرفی کرده و خواستار تجدیدنظر در آن شدند.
از سوی دیگر اما برخی از سازمان‌ها و نهادهای دولتی و حتی همراهان رییس‌جمهور وقت با ذات استراتژی تهیه شده به تضاد رسیدندو توجه رییس دلت را جلب کردند. مشاور ارشد رییس‌جمهور حسن روحانی اما با حوصله و علاقه جمع‌بندی دقیقی از نقدها را انجام و به دولت ارایه کرد.
در حالی که چند ماه بیشتر به فعالیت دولت دوم اصلاحات باقی نمانده بود، سند استراتژی توسعه صنعتی در دولت تصویب شد اما هرگز فرصت اجرایی پیدا نشد. دولت اول احمدی‌نژاد در همان هفته‌های اول پس از روی کار آمدن تصریح کرد با ماهیت اندیشه پشت استراتژی توسعه صنعتی مخالف است و می خواهد استراتژی تازه‌ای تدوین کند. وزیر نخستین صنعت در دولت اول احمدی‌نژاد موفق به تدوین و انتشار متن کامل نشد و جزوه‌ای را تهیه و منتشر کرد تا اینکه در دو سال آخر فعالیت دولت دوم احمدی‌نژاد کار جدی‌تر شد و در سال آخر فعالیت دولت دهم بود که کتابی تحت همین نام راهبرد صنعت از طرف دولت وقت منتشر شد و حتی در نشستی در اتاق بازرگانی نقد شد.
در حالی که دو سال از فعالیت دولت حسن روحانی سپری شده است و به رغم وعده‌های دولت متن و ماهیت این استراتژی تازه با اطلاع صنعتگران رسیده است. «برنامه راهبردی وزارت صنعت و معدن» که دستپخت سوم دولتی‌ها برای صنعت از ۱۳۷۹ تا امروز است، با دو کتاب قبلی تفاوت عمده‌ای دارد و آن عدم ورود به مسایل تئوریک و فکری است و اصولا ماهیت اندیشه تدوین‌کنندگان را آشکار نمی‌کند.
محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت که اکنون ریاست وزارتخانه‌ای که از دو وزارت صنایع و معادن و بازرگانی ایجاد شده است، در پیشگفتار نوشته است: «پس از ده‌ها سال آزمون و خطا و اندیشه‌ورزی فراوان، اکنون تصویری روشن از نظام اقتصادی کشور در اسناد بالادستی متعددی ارایه شده است که چکیده آن این است که بهروزی ملت، بسط عدالت و حفظ استقلال و امنیت کشور در گرو دستیابی به اقتصادی توانمند، رشدیابنده و پویاست که با هدایت دولت و عاملیت بخش خصوصی به رشد پایدار خود ادامه دهد.»
به نظر می‌رسد آنچه توسط همکاران این وزیر قدیمی انتشار یافته است و حاوی شماری جدول و عدد است هرگز در جریان شرایط امروز تاب تحمل را نخواهد داشت و دستخوش توفان می‌شود. از تجربه‌های تلخ صنعت ایران یکی هم این است که از ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۴ یعنی در ۱۴ سال، ۴ وزیر صنعتی با عقاید و پیشینه‌های گوناگون ۳ استراتژی نوشته یا تاییدکرده‌اند که به لحاظ افکار و عقاید اقتصادی هرگز در طول هم نیستند و فقط یک عنوان مشترک را به عنوان تشابه با خود دارند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *