رستاک ؛ سایت تحلیلی اقتصاد آزاد

فقدان متد علمی در اقتصاد توسعه
«2 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
پویا جبل عاملی

نگاهی اجمالی به مباحث اقتصاد توسعه، نشان از شکافی بارز میان متد جریان رایج اقتصادی و اقتصاددانان توسعه دارد. در بند نبودن به مدل سازی، خارج شدن از مرزهای کمی و ورود به مباحث کلی، عدم رعایت روش شناسی فردگرایانه و پیشنهادهای سیاستی با پشتوانه های توصیفی، همه و همه نشان از چارچوبی در اقتصاد توسعه دارد که با پیکره اصلی علم اقتصاد فاصله محسوس دارد.

ایران، بحران مالی و شرایط تازه
«4 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
دکتر مهدی بهکیش

رویدادهای مالی که در آمریکا و غرب در ماه‌های گذشته رخ داد و موجب اظهارات متفاوتی در میان کارشناسان، اقتصاددانان و سیاست‌مداران در جهان و ایران شده است، ایجاب می‌کند پیش از ورود به بحث اصلی، دیدگاه خودم را درباره نظام اقتصاد بازار بیان کنم.

روایتی نو از مثلث هایک
«11 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
زهرا رهایی

اگرچه اقتصاد اتریشی روند روبه گسترش خودرا مدیون تلاشهای متفکرانی چون منگر، باورک، ویزر،میزس و...است ولی جایزه نوبل هایک درسال 1974تاثیر به سزایی در تجدیدحیات این مکتب داشت. امروزه بسیاری هایک رابه واسطه فلسفه سیاسی اش مورد تحسین یا انتقاد قرار می دهند در حالیکه سخنرانی های دهه 1930وی حاکی از تلاش بی وقفه برای تبین بهتر مفاهیم اقتصادی به ویژه نوسانات تولیدی است. دو اثر مهم "قیمتها وتولید" و "تئوری ناب سرمایه" نمونه بارزی بر این مدعا هستند. هایک برای اثبات تئوری های اقتصادی خود از هیچ تلاشی فروگذار نکرد. وی اولین نظریه پرداز اقتصاد اتریشی است که از نمودار جهت تفهیم بهتر نظراتش استفاده نمودکه از آن جمله می توان به "مثلث هایک" اشاره نمود. مثلث قائم الزاویه ای که دوضلع قائمه مخارج کالاهای مصرفی برحسب واحدپولی (بعدارزشی) و زمان تولید (بعدزمانی) را نشان می دهد. اهمیت درک مثلث هایک در اقتصاد اتریشی تا حدی است که بسیاری آن را معادل جایگاه نمودار جریان دایره وار اقتصادی در تئوری کینز می دانند.

هدف این مقاله تبین بهتر ابعاد ارزشی وزمانی این مثلث وجایگاه آن در اقتصاداتریشی است. براین اساس ابتدا به بیان برخی مفاهیم اساسی در اقتصاداتریشی خواهیم پرداخت. سپس ضمن معرفی کامل مثلث هایک،روایت جدیدی از آن را دراقتصاداتریشی معاصر بیان می نماییم.

بحران مالی و نظم اقتصادی
«8 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
موسی غنی‌نژاد

بحران مالی آمریکا و تاثیرات آن بر عملکرد اقتصادی مدتی است که به یکی از موضوعات خبرساز جهانی تبدیل شده است. در جامعه ما نیز این موضوع با تاکید بیشتر بر جنبه‌های مخرب آن بدون پرداختن به ماهیت مساله به شدت ادامه دارد.

بحران در بازارهای مالی جهان: دلایل؛ ابعاد و پیامدهای احتمالی آن
«1 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
مهدی عسلی

مقدمه

با گسترش بحران بازارهای مالی و سقوط شاخصهای بورس سهام در مراکز مهم اقتصادی دنیا در ماه ها و هفته‌های اخیر شاهد اظهار نظر های متفاوتی از سوی مسیولان اقتصادی و سیاسی کشور بوده ایم. هر چند این نظرات دامنه ای وسیع از ابراز خرسندی نسبت به وقوع این بحران در جوامع صنعتی و تلقی آن به مثابه تنبیهی الهی برای این کشورها تا اظهار نگرانی از اثرات منفی این بحران بر فعالیتهای اقتصادی کشور را در بر میگیرد اما در مجموع و با کاهش قیمتهای نفت و سقوط شاخصهای بازار سهام تهران به نظر میرسد خوشبینی های اولیه نسبت به برکنار بودن کشور از اثرات منفی این بحران جای خود را به نگرانی و احساس لزوم هوشیاری در این مورد را داده است. خبر تشکیل هیاتی در دولت برای بررسی این بحران و اثرات احتمالی آن بر اقتصاد کشور خود موید این امر است. البته در هفته های گذشته شماری از صاحبنظران و کارشناسان اقتصادی کشور در این باره سخن گفته و نوشته های منتشر کرده اند با اینحال اهمیت موضوع ایجاب میکند تبادل نظر بیشتری در این زمینه صورت گیرد تا ابعاد قضیه روشنتر شده و احیانا در تصمیم گیریها به کار آید. در این نوشته با استفاده از گزارشهای منتشر شده از سوی کارشناسان و موسسات تخصصی بین المللی (1)، بطور خلاصه دلایل، ابعاد و پیامدهای احتمالی بحران اعتباری و مالی کشورهای بزرگ صنعتی و اقتصادهای در حال ظهور بررسی شده است. تکیه اصلی در این بررسی بر تحولات اقتصادی در امریکا است هرچند به سیاستهای کشورهای صنعتی دیگر نیز اشاره شده است.

چگونه نرخ بیکاری یک رقمی شد؟
«10 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
دکتر غلامعلی فرجادی

چندی پیش وزارت کار و امور اجتماعی برپایه نتایج طرح آمارگیری مرکز آمار ایران اعلام کرد که نرخ بیکاری یک رقمی شده و به کمتر از 10 درصد کاهش یافته است. به دنبال اعلام رسمی نرخ بیکاری برخی از کارشناسان در یک رقمی شدن نرخ بیکاری تردید جدی ابراز کردند. استدلال کارشناسان بر این پایه قرار داشت که با توجه به نرخ رشد 4 درصدی جمعیت فعال و ورود حداقل سالانه 700 هزار نفر به بازار کار (که از ویژگی خاص ترکیب جمعیتی کشور انتظار می رود) یک رقمی شدن نرخ بیکاری و کاهش آن از 12 درصد به 8/9 درصد به این معناست که در طی دو سال 1385 و 1386 باید سالانه بیش از یک میلیون شغل در کشور ایجاد شده باشد تا علاوه بر ایجاد اشتغال برای وارد شوندگان جدید به بازار کار تعداد قابل توجهی از بیکاران قبلی را نیز شاغل کرده باشد.

منتقدان سرمایه داری و امیدهای نافرجام
«13 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
حمید بوستانی فر

چنانکه مشاهده می شود گروهی در ایران از ظهور بحران مالی در سیستم اقتصادی شاد و مسرورند به این امید که به آنچه آرزو داشته اند بسیار نزدیک شده اند. آیا واقعا همینطور است؟

بحران اعتماد
«12 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
دکتر محمد طبیبیان

بحران مالی آمریکا که دامنه آن با فاصله زمانی کوتاهی به اروپا و آسیا کشیده شد، پرسش‌هایی را مطرح کرده و موجب برخی داوری‌های غلط نیز شده است. این نوشته قصد دارد به اجمال سازوکار بحران مالی فعلی را تشریح کرده و برخی ابهام‌ها که می‌تواند منشا داوری نادرست بیشتری شود را روشن کند.

پیشنهادی برای پرداخت یارانة انرژی و زمان مناسب اجرای طرح تحول اقتصادی
«13 اظهار نظر خوانندگان درباره این مطلب»
مسعود نیلی

1. مقدمه

اصلاح قیمت حامل‌های انرژی یکی از بخش‌‌های بجا مانده از سیاست‌های اصلاح ساختاری است که به ویژه عدم تغییر آن در نتیجه اجرای طرح تثبیت قیمت‌ها که از سه سال پیش به اجرا درآمد، منجر به افزایش بسیار زیاد مصرف، عدم تجهیز منابع برای سرمایه‌گذاری و نیز تشدید کسری بودجه و وارد آوردن فشار به نقدینگی و تورم شد. مجموعه این شرایط وضعیتی را به وجود آورد که امروز در زمینه همة حامل‌های انرژی با بحران کمبود مواجهیم. محدود شدن اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به 10% در سال‌های قبل و تثبیت آن ظرف سه سال گذشته ما را در وضعیتی قرار داده که کمبود انرژی در عین واردات در حد ارقام بسیار بالا، اصلاح قیمت را به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل کرده است. از نظر مشابهت مقیاس، اصلاح نرخ ارز در سال‌های اولیه پس از خاتمه جنگ و نیز آزادسازی قیمت‌ها در ابعادی فراگیر در همان زمان، قابل مقایسه با سیاست ذکر شده است.

تاثیر ورود بانکهای خصوصی بر میزان رقابت بین بانکی

مهدی حمیدی صحنه

رابطه میان مقررات ورود و رقابت بین بانکی همواره برای سیاست‌گذاران و اقتصاددانان از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده است. دلیل این امر نقش حیاتی بانکها در اقتصاد است که شامل سیستم پرداختها ، انتقال سیاست پولی و فراهم آوردن اعتبارات، از طریق واسطه گری مالی، می‌شود.